جغد

جغد برای انسان موجودی ترسناک و مرموز بوده است.در فرهنگ اکثر اقوام و ملل جغد جایگاه ویژه ای دارد.افسانه ها و قصه پردازیهای زیادی درباره جغد در ادبیات ملل مختلف در طول تاریخ وجود دارد که در بسیاری از انها از جغد بنام پرنده ای شوم و بد صدا و بد شگون یاد شده است.

در فرهنگ و ادبیات فارسی جغد نامهای مختلفی داشته است مانند: بوف، بوم،بوم کو،خرکوف،چوکک،مرغ حق. در زبان فارسی نام جغد شباویز است که می توان آن را پرنده شب خواند.در ایران نامهای مختلفی در لهجه ها و گویشهای مختلف برای جغد وجود دارد.مانند:کوکومه، کوره قوقو،کچک،چوک و …. اما در اکثر نقاط ایران نام مرغ حق به این پرنده بسیار زیبا و سودمند اطلاق می شود که دلیل آن صدای پرطنین او در دل شب وهوگفتن آن است. از آنجایی که هو بمعنی خدا است دراویش معتقدند که صدای این پرنده ذکرها و نیایشهای شبانه را یاد آور می شود.

برخلاف امروزه که جغد پرنده ای شوم و ناپسند تلقی میشود باید گفت که این پرنده در روزگاران گذشته و بویژه در دین زرتشت و در ایران پرنده ای شایسته احترام و بسیار پسندیده بوده است. این پرنده در اوستااشوزوشت، ایشو مرغ  نام دارد که اسم مفعول از ریشه اوستایی بمعنی دوست داشتن و دوستدار راستی و مرغ حق است که تقدس جغد با این نامها کاملا در فرهنگ اوستایی قابل لمس است. بطوریکه گفته می شود قسمتی از اوستا در زبان او آفریده شده است وصدای این پرنده نیکوفال باعث دور شدن دیوان و انرژیهای پلید می شود. اما آنچه به بنظر میرسد این است که شوم بودن جغد از در باور مردم عامه از ویرانه نشینی او سرچشمه می گیرد.

اما در کشورهای مختلف دنیا باور های مختلفی در باره جغد وجود دارد. مثلا در آتن جغد از مقام خاصی برخوردار است. این پرنده مورد لطف الهه آتنا بانوی نگاهبان آتن و بانوی خرد و هنرو نو آوری و جنگ بوده است. از این رو بسیار مورد توجه و ستایش مردم است. در انگلستان هیچ پرنده ای به اندازه جغد مورد حمایت قرار نگرفته و به پاس خدمات ارزنده ای که جغد با از بین بردن حیوانات موذی انجام میدهد به او لقب خداوند شب داده اند و انجمن پادشاهی حمایت از حیوانات این کشور مستقیما از این پرنده حمایت می کند. در چین این پرنده مظهر روشنایی و انرژی مثبت و شگون است. در فرانسه جغد مظهر شانس و اقبال است و مردم بر این باورند که اگر جغدی روی درختی یا بامی لانه بسازد شانس به آن خانواده روی آورده است.

در حال حاضر در کشور عزیزمان این پرنده هم مانند کلاغ مورد بی مهری و آزارو اذیت مردم قرار گرفته است. در بسیاری از مناطق مردم با دیدن جغد به طرف آن سنگ، چوب، یا چوب آتش گرفته پرتاب می کنند و اعتقاد دارند که این پرنده روی هر بامی نشیند آن بام فرو خواهد ریخت یا مرگی یا پیشامد بدی رخ خواهد داد.در حالی تمام این عقاید خرافاتی بیش نیست که ریشه در باورهای قومی و عامینه دارد. واقعیت این است که جغد پرنده ای پیام رسان و بسیار باهوش است.

ولی آنچه مسلم است اینست که هر چه هست قدرت ذهن انسان است که با شنیدن صدای جغد یک باور خوب یا یک باور بد را به طبیعت القا می کند وباعث رخداد آن می شود. پس باید همه بکوشیم که این باور های خرافی و پوچ را دور بریزیم و این پرنده مظلوم و زیبا را چنان که شایسته و بایسته است در دل خود و تمامی مردمان جای دهیم.

_____________________________________________________________________________________________________________________

Wikipedia: اَشوزوشت (Ašō.zušta) یا مُرغ بَهمَن نام جغد افسانه‌ای در اسطوره‌های ایرانی است که ناخن می‌خورد.

در اسطوره‌های ایرانی، اشوزوشت را خدایگان آفریده اند تا در مقابل اهریمن قرار گیرد. او کتاب می‌داند و هنگامی که گفتارهای کتاب مقدس را برمی‌خواند دیوها به ترس می‌افتند

در «صددر» آمده : «خدایگان به افزونی مرغی بیافریده است که او را «آشوزوشت » خوانند و «بهمن‌مرغ » نیز خوانند.

, نماد, نماتک جغد
Share Button
2,605 Comments