چه انتظاری از راهکار مدیریت زنجیره تأمین (SCM) دارید – یک

وقتی که از مفهوم زنجیره تأمین پرسیده می‌شود، اغلب افراد آن را جریان انتقال فیزیکی مواد از منبع به مقصد می‌دانند. همان‌طور که در مطالب پیشین گفته شد، مفهوم ساده مدیریت زنجیره تأمین  را به این صورت می‌توان فرض کرد:

به تناسب برنامه‌ریزی‌ها و اهداف سازمان، مواد/ کالاهای مورد نیاز می‌بایست سفارش داده شوند. پس از ارزیابی تأمین‌کنندگان، منبع تأمین مشخص شده و سفارش‌های خرید ایجاد و پردازش می‌شوند. سپس مواد اولیه بر اساس برنامه تولید به کالای نهایی تبدیل شده و به انبار منتقل می‌شوند (در واحدهای تولیدی1 ) و یا کالاهای خریداری شده در انبار ذخیره می‌شوند (در سازمان‌های بازرگانی). با ثبت سفارش فروش توسط مشتری، کالا با تعیین زمان و وسیله حمل و نقل به مشتری تحویل می‌شود.

واضح است که بسیاری از سیستم‌های SCM سال‌ها پیش نیز قادر به انجام چنین کارهایی بودند و کمابیش امور یک واحد تولیدی یا بازرگانی را به نحوی مدیریت می‌کردند. اما چه چیزی سیستم­های مدیریت زنجیره تأمین امروزی را متمایز کرده‌است؟

کارآمد کردن مدیریت زنجیره تأمین. سیستم­های مدیریت زنجیره تأمینی که برای فضای کسب‌وکار امروز طراحی شدند، یک هدف اصلی را دنبال می‌کنند و آن کارآمد کردن فرایند مدیریت زنجیره تأمین است و همین مسئله است که دقیقاً تمایز را ایجاد می‌کند. کارآمدی چنین سیستم‌هایی وابسته به سه ویژگی مهمی است که ایجاد می‌کنند:

  • شفافیت
  • یکپارچگی
  • بهبود عملکرد

 

شفافیت

یک زنجیره تأمین بدون داشتن جریان اطلاعات مناسب، فاقد مهم­ترین ویژگی خود یعنی شفافیت است. اما منظور از شفافیت چیست؟

فرض کنید که میزان تقاضای شما ثابت باشد، به این ترتیب دقیقاً می‌دانید که چه مقدار مواد اولیه را در چه زمانی نیاز دارید. پاسخگویی به این تقاضا باید برای پنج هفته آینده برنامه‌ریزی شود و شما دو تأمین‌کننده در نظر دارید که باید بسته به شرایط ارائه شده از جانب آن‌ها و نیازمندی‌های خود، یکی را برای تأمین مواد اولیه انتخاب کنید. تأمین‌کننده الف تضمین می‌کند که مواد اولیه را نهایتاً تا سه هفته آینده و تأمین‌کننده ب تا هفت هفته آینده تأمین می­کند. تأمین‌کننده ب نیز شرایط پرداخت بهتری را پیشنهاد کرده‌است. به این ترتیب تصمیم‌گیری میان این دو گزینه تا حدودی با چالش همراه خواهد شد. آیا شما تنها با در اختیار داشتن همین اطلاعات می‌توانید انتخاب درست را انجام دهید؟

به این سرعت خیر! سیستم مدیریت زنجیره تأمین ممکن است به شما بگوید که تأمین‌کننده دوم علی‌رغم داشتن قرارداد تحویل هفت هفته‌ای که تا حدودی محافظه‌کارانه است، بر اساس سابقه‌ موجود و خریدهای قبلی، مواد اولیه را معمولاً در فاصله بین دو تا سه هفته ارسال می‌کرده است. این اطلاعات همان داده‌هایی هستند که پیش‌تر در سیستم SCM شما گردآوری شده و می‌توانید از آن‌ها برای اتخاذ درست‌ترین تصمیمات استفاده کنید.

 

یکپارچگی

ویژگی مهم دیگر در مدیریت زنجیره تأمین، یکپارچگی است. تأمین‌کننده شما اطلاعاتی از تاریخ ارسال و ردیابی مواد اولیه در اختیارتان قرار می‌دهد. تقاضای شما ممکن است تغییر کند. فرض کنید سفارش مواد اولیه را برای انبار یکی از واحدهای تولیدی خود به نشانی الف ثبت می‌کنید اما بعداً تصمیم می‌گیرید که ارسال این سفارش به انبار واحدی با نشانی ب با توجه به تغییرات برنامه تولید شما بهتر است. تحت این شرایط آیا صبر می‌کنید تا سفارش برای نشانی الف ارسال شود و سپس آن را با چند روز تأخیر برای نشانی ب ارسال می‌کنید؟

این هم البته یک راه‌حل است اما سیستم SCM به سبب یکپارچگی موجود میان واحدهای کارکردی خرید و انبار به شما کمک کند که بدانید آیا در این لحظه سفارش ارسال شده است یا خیر و اگر ارسال نشده به راحتی نشانی ارسال را تغییر دهید تا سفارش مواد اولیه به محل مورد نظر ارسال شود. ضمن اینکه شما عملاً امکان تغییر برنامه حمل­ونقل و انبار را با توجه به تغییر برنامه تولید به صورت همزمان داشته‌اید.

 

بهبود عملکرد

حاصل مدیریت بهینه زنجیره تأمین، بهبود عملکرد است. قطعاً شما برای کسب‌وکار خود اهدافی تعریف می‌کنید که بعضاً کمّی هستند. فرض کنید بر اساس محاسبات، پاسخگویی به تقاضای 60% از بازار و متناسب آن تحقق فروش الف ریالی یکی از اهداف سال آینده شما است، ضمن آن که این مقدار فروش نسبت به فروش سال گذشته شما 5%  بیشتر است. به بیان دیگر شما برای بهبود عملکرد فروش خود در سال جدید برنامه‌ریزی کرده‌اید. اما چگونه می‌توانید تضمین کنید که به هدف خود دست خواهید یافت؟

سیستم SCM با امکان برنامه‌ریزی یکپارچه میان واحدهای عملیاتی خرید، انبار، فروش (و تولید2) برنامه دقیقی در اختیار شما قرار می‌دهد تا بر اساس آن بدانید چه مقدار مواد اولیه را در چه زمانی به چه تأمین‌کننده‌ای سفارش دهید، چه تعداد نیروی انسانی و ماشین‌آلات را برای تولید تخصیص دهید، کالای تولیدشده را در چه انبارهایی نگهداری کنید و میزان فروش خود را به صورت ماهیانه، هفتگی و … پیش‌بینی کنید. از طرفی بتوانید به صورت همزمان روند اجرای برنامه را بررسی کنید و با استفاده از سنجه‌های ارزیابی، عملکرد خود را پایش کنید.

_______________________________________________________________________________________________________

[1] واحدهای تولیدی به تناسب تنوع شیوه‌های تولیدی، شیوه‌های انبارداری و … ممکن است فرایندها و نیازمندی‌های متفاوتی داشته باشند. مسائلی مانند اینکه تولید بر اساس ثبت سفارش انجام شود یا بر اساس تقاضای پیش¬بینی شده، این تفاوت‌ها را ایجاد می‌کنند که ما در اینجا نمونه‌ای را در نظر گرفتیم که کالاها برای انبار کردن تولید می‌شوند.
[2] یکپارچگی سیستم تولید در مدیریت زنجیره تأمین عموماً در مورد واحدهای تولیدی مصداق دارد. در واحدهای بازرگانی که کالاهای فروخته شده توسط تأمین‌کننده دیگری تهیه شدند زنجیره تأمین متفاوت و شامل خرید، انبار و فروش می‌شود.

Share Button
1,907 Comments